WCAG – standard dostępności stron internetowych

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to międzynarodowe wytyczne dotyczące dostępności treści internetowych. Określają zasady tworzenia stron internetowych i aplikacji w taki sposób, aby mogły z nich korzystać również osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności osoby z ograniczeniami wzroku, słuchu, ruchu oraz trudnościami poznawczymi.

Dostępność cyfrowa oznacza możliwość samodzielnego korzystania z informacji i usług dostępnych w internecie przez wszystkich użytkowników, niezależnie od ich sprawności czy wykorzystywanych technologii wspomagających.

Czym jest WCAG?

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to zbiór wytycznych opracowanych przez Web Accessibility Initiative (WAI) działającą przy World Wide Web Consortium (W3C).

Standard wskazuje, jakie zasady powinny spełniać strony internetowe, aplikacje mobilne oraz publikowane treści cyfrowe, aby były dostępne dla jak największej liczby użytkowników.

WCAG dotyczy między innymi:

• sposobu prezentowania informacji,
• budowy strony internetowej,
• możliwości obsługi za pomocą klawiatury,
• współpracy z czytnikami ekranu,
• przygotowania dokumentów elektronicznych,
• zapewnienia odpowiedniego kontrastu i czytelności treści.

Cztery podstawowe zasady WCAG

Wytyczne WCAG opierają się na czterech głównych zasadach określanych jako POUR.

Postrzegalność

Informacje oraz elementy interfejsu muszą być przedstawione w sposób umożliwiający ich zauważenie przez użytkowników.

Przykłady:

• dodawanie opisów alternatywnych do grafik,
• zapewnienie odpowiedniego kontrastu tekstu,
• stosowanie napisów w materiałach wideo,
• możliwość powiększania treści.

Funkcjonalność

Elementy strony internetowej i nawigacja muszą być możliwe do obsługi przez wszystkich użytkowników.

Oznacza to między innymi:

• możliwość korzystania ze strony za pomocą klawiatury,
• logiczne rozmieszczenie elementów,
• czytelne menu,
• brak rozwiązań utrudniających korzystanie z serwisu.

Zrozumiałość

Informacje oraz sposób działania strony powinny być jasne i przewidywalne.

W praktyce oznacza to:

• stosowanie prostego języka,
• czytelny podział treści,
• jasne komunikaty,
• spójną nawigację.

Solidność

Treści internetowe powinny być przygotowane w taki sposób, aby mogły być prawidłowo interpretowane przez różne technologie wspomagające.

Dotyczy to między innymi:

• czytników ekranu,
• programów powiększających,
• specjalistycznych urządzeń wykorzystywanych przez osoby z niepełnosprawnościami.

Wersje standardu WCAG

WCAG 2.0

Pierwsza szeroko stosowana wersja standardu została opublikowana w 2008 roku.

Od 15 października 2012 r. WCAG 2.0 posiada status międzynarodowej normy ISO/IEC 40500:2012.

WCAG 2.1

Standard WCAG 2.1 został opublikowany w 2018 roku.

Wprowadził dodatkowe wymagania dotyczące między innymi:

• urządzeń mobilnych,
• osób z niepełnosprawnościami wzroku,
• osób z trudnościami poznawczymi,
• łatwiejszego korzystania z treści cyfrowych.

WCAG 2.1 na poziomie AA jest obecnie podstawowym standardem wymaganym w polskich przepisach dotyczących dostępności cyfrowej podmiotów publicznych.

WCAG 2.2

Najnowsza wersja standardu została opublikowana w 2023 roku.

WCAG 2.2 rozwija wcześniejsze wymagania i wprowadza kolejne rozwiązania poprawiające komfort korzystania ze stron internetowych i aplikacji.

Obowiązki dotyczące dostępności cyfrowej w Polsce

Krajowe Ramy Interoperacyjności (KRI)

Pierwsze obowiązki dotyczące dostępności cyfrowej wynikały z rozporządzenia Rady Ministrów z 2012 roku dotyczącego Krajowych Ram Interoperacyjności.

Od 1 czerwca 2015 r. podmioty realizujące zadania publiczne były zobowiązane do stosowania wymagań dostępności zgodnych z WCAG 2.0.

Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych

Obecnie najważniejszym aktem prawnym regulującym dostępność cyfrową w Polsce jest:

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848, z późn. zm.).

Ustawa nakłada na podmioty publiczne obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej zgodnie z wymaganiami WCAG 2.1 na poziomie AA.

Jakie obowiązki wynikają z ustawy?

Podmioty publiczne muszą między innymi:

• zapewnić dostępność swoich stron internetowych i aplikacji mobilnych,
• spełniać wymagania określone w załączniku do ustawy,
• publikować deklarację dostępności,
• umożliwić użytkownikom zgłaszanie problemów z dostępnością,
• zapewnić kontakt w przypadku wystąpienia trudności z dostępem do treści.

Dlaczego WCAG jest ważny?

Dostępność cyfrowa pozwala większej liczbie osób samodzielnie korzystać z informacji i usług dostępnych w internecie.

Dla osób z niepełnosprawnościami oznacza to między innymi:

• łatwiejszy dostęp do informacji publicznych,
• możliwość samodzielnego korzystania z usług online,
• większą niezależność,
• możliwość nauki i pracy z wykorzystaniem internetu.

Dostępna strona internetowa jest korzystna również dla osób starszych, użytkowników urządzeń mobilnych oraz wszystkich osób, które oczekują prostych i czytelnych informacji.

Najważniejsze informacje

• WCAG to międzynarodowy standard dostępności cyfrowej.
• Wytyczne opierają się na czterech zasadach: postrzegalności, funkcjonalności, zrozumiałości i solidności.
• Aktualne wymagania dla podmiotów publicznych w Polsce wynikają głównie z ustawy z 2019 roku.
• Podmioty publiczne muszą zapewniać dostępność cyfrową zgodną z WCAG 2.1 poziom AA.
• Dostępność cyfrowa pomaga usuwać bariery w korzystaniu z internetu.

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz.U. 2019 poz. 848, z późn. zm.) (link otwiera się w nowej karcie).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności… (Dz.U. 2012 poz. 526, z późn. zm.) (link otwiera się w nowej karcie).
Oficjalne wytyczne WCAG (W3C) (link otwiera się w nowej karcie).