Świadczenie wspierające

Świadczenie wspierające to forma pomocy finansowej skierowana bezpośrednio do osób z niepełnosprawnościami. Jego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z codziennym funkcjonowaniem, zwiększaniem samodzielności oraz potrzebą wsparcia wynikającą z niepełnosprawności.

Świadczenie nie jest uzależnione od wysokości dochodu. O jego przyznaniu decyduje przede wszystkim poziom potrzeby wsparcia ustalony w decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON).

Kto może otrzymać świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające może otrzymać osoba, która:

• ukończyła 18 lat,
• mieszka w Polsce i spełnia wymagania określone w przepisach,
• posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia,
• uzyskała w tej decyzji liczbę punktów uprawniającą do świadczenia.

Szczegółowe warunki dotyczące wymaganej liczby punktów wynikają z obowiązujących przepisów.

Co ważne, świadczenie wspierające nie jest uzależnione od kryterium dochodowego. Oznacza to, że wysokość dochodów osoby z niepełnosprawnością co do zasady nie decyduje o prawie do tego świadczenia.

Od czego zależy wysokość świadczenia?

Wysokość świadczenia wspierającego zależy od liczby punktów określających poziom potrzeby wsparcia.

Im wyższy poziom potrzeby wsparcia ustalony przez WZON, tym wyższa może być kwota świadczenia.

Wysokość świadczenia jest powiązana z wysokością renty socjalnej i określona jako odpowiedni procent jej kwoty. Oznacza to, że kwoty świadczenia mogą zmieniać się wraz z waloryzacją renty socjalnej.

Kto ustala poziom potrzeby wsparcia?

Liczby punktów nie ustala ZUS.

Najpierw należy uzyskać decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON), który ustala poziom potrzeby wsparcia.

Przy ocenie brane są pod uwagę m.in. ograniczenia w samodzielnym wykonywaniu różnych czynności i funkcjonowaniu w życiu codziennym.

Ważne

Decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia jest odrębnym postępowaniem od orzekania o niepełnosprawności.

Samo uzyskanie decyzji WZON nie oznacza zmiany posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności. Oba postępowania dotyczą innych kwestii.

Jak uzyskać świadczenie wspierające?

Procedura składa się z dwóch podstawowych etapów.

Krok 1. Uzyskaj decyzję WZON

W pierwszej kolejności należy wystąpić do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia.

WZON przeprowadza postępowanie i wydaje decyzję określającą liczbę punktów.

Krok 2. Złóż wniosek do ZUS

Po uzyskaniu decyzji WZON można złożyć wniosek o świadczenie wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

ZUS zajmuje się przyznaniem i wypłatą świadczenia.

Czy decyzja WZON musi być ostateczna?

Tak. Przy ubieganiu się o świadczenie wspierające znaczenie ma decyzja, która stała się ostateczna.

Warto zwrócić uwagę na datę, od której decyzja WZON jest ostateczna, ponieważ ma ona znaczenie dla ustalenia prawa do świadczenia.

Jak złożyć wniosek do ZUS?

Wniosek o świadczenie wspierające składa się wyłącznie elektronicznie.

Można go złożyć m.in.:

• przez eZUS,
• przez portal Emp@tia,
• za pośrednictwem bankowości elektronicznej.

Do wniosku nie trzeba dołączać decyzji WZON. Należy podać jej numer – ZUS uzyskuje potrzebne dane z systemu obsługującego informacje o orzeczeniach.

Wniosek może również złożyć w imieniu osoby uprawnionej pełnomocnik lub przedstawiciel ustawowy.

Kiedy można otrzymać świadczenie z wyrównaniem?

Ważny jest termin złożenia wniosku do ZUS.

Jeżeli wniosek zostanie złożony w odpowiednim terminie od dnia, w którym decyzja WZON stała się ostateczna, możliwe jest ustalenie prawa do świadczenia od wcześniejszej daty wskazanej w decyzji.

Dlatego po otrzymaniu ostatecznej decyzji WZON nie warto zwlekać ze złożeniem wniosku do ZUS.

Czy świadczenie wspierające zależy od dochodu?

Nie.

Świadczenie wspierające nie jest świadczeniem zależnym od kryterium dochodowego.

Przy jego przyznawaniu najważniejsze znaczenie mają m.in.:

• wiek osoby,
• spełnienie warunków ustawowych,
• posiadanie odpowiedniej decyzji WZON,
• ustalony poziom potrzeby wsparcia.

Czy można pracować i pobierać świadczenie wspierające?

Tak.

Samo wykonywanie pracy zarobkowej nie oznacza automatycznie utraty prawa do świadczenia wspierającego.

Świadczenie nie jest bowiem uzależnione od pozostawania poza rynkiem pracy ani od określonego poziomu dochodów.

Czy świadczenie można pobierać razem z innymi świadczeniami?

Świadczenie wspierające jest świadczeniem skierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością i może być łączone z innymi formami wsparcia, jeżeli przepisy dotyczące danego świadczenia nie stanowią inaczej.

Szczególną uwagę powinni zwrócić opiekunowie osób z niepełnosprawnościami.

Ważne dla opiekunów

Uzyskanie przez osobę z niepełnosprawnością świadczenia wspierającego może mieć wpływ na niektóre świadczenia opiekuńcze pobierane przez jej opiekuna.

Dotyczy to m.in. świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego czy zasiłku dla opiekuna.

Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić, jak przyznanie świadczenia wspierającego wpłynie na sytuację opiekuna. ZUS wskazuje, że w określonych przypadkach może dojść do wstrzymania świadczenia opiekuńczego, a okresy pobierania obu świadczeń mogą wymagać rozliczenia.

Świadczenie wspierające a świadczenie uzupełniające 500+

Świadczenie wspierające jest odrębnym świadczeniem od świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (link otwiera się w nowej karcie), potocznie nazywanego „500+”.

Samo otrzymywanie świadczenia wspierającego nie oznacza automatycznie utraty prawa do świadczenia uzupełniającego.

W przypadku jednoczesnego korzystania z różnych świadczeń warto jednak zawsze sprawdzić aktualne warunki obowiązujące dla konkretnego świadczenia.

Czy świadczenie wspierające jest opodatkowane?

Świadczenie wspierające jest świadczeniem publicznym wypłacanym bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością.

Nie jest ono traktowane jak zwykłe wynagrodzenie za pracę, a szczegółowe zasady dotyczące opodatkowania i ochrony świadczenia wynikają z obowiązujących przepisów.

Ubezpieczenie zdrowotne osoby pobierającej świadczenie

Osoba pobierająca świadczenie wspierające może zostać objęta z tego tytułu ubezpieczeniem zdrowotnym, jeżeli nie podlega temu ubezpieczeniu z innego tytułu. Zgłoszenia dokonuje ZUS.

W określonych sytuacjach możliwe jest również objęcie ubezpieczeniami osoby, która sprawuje opiekę nad osobą pobierającą świadczenie wspierające.

Dotyczy to osoby, która m.in. nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki, wspólnie mieszka i gospodaruje z osobą pobierającą świadczenie oraz spełnia pozostałe warunki określone w przepisach.

Najważniejsze informacje

• Świadczenie wspierające jest przeznaczone bezpośrednio dla osoby z niepełnosprawnością.
• Może je otrzymać osoba, która ukończyła 18 lat i spełnia warunki określone w przepisach.
• Konieczna jest decyzja WZON ustalająca poziom potrzeby wsparcia.
• Liczbę punktów ustala WZON, a nie ZUS.
• Wysokość świadczenia zależy od poziomu potrzeby wsparcia.
• Świadczenie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego.
• Można pracować i jednocześnie pobierać świadczenie, jeśli spełnia się pozostałe warunki.
• Wniosek o świadczenie składa się do ZUS drogą elektroniczną.
• Do wniosku nie trzeba dołączać decyzji WZON – podaje się jej numer.
• W określonych sytuacjach świadczenie może mieć wpływ na świadczenia pobierane przez opiekuna.
• Osoba pobierająca świadczenie może być objęta ubezpieczeniem zdrowotnym na zasadach określonych w przepisach.

Co to oznacza w praktyce?

Najważniejsza zasada jest prosta:

Najpierw WZON – później ZUS.

Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia wspierającego. Najpierw trzeba uzyskać decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia.

Dopiero na jej podstawie można ubiegać się o wypłatę świadczenia w ZUS.

Przykładowo osoba, która otrzyma w decyzji WZON liczbę punktów uprawniającą do świadczenia, może następnie złożyć elektroniczny wniosek do ZUS. Wysokość wypłaty będzie zależała od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia.

Warto wiedzieć

Świadczenie wspierające zostało stworzone jako forma bezpośredniego wsparcia osoby z niepełnosprawnością.

Nie trzeba korzystać z odpłatnych pośredników, aby przejść procedurę. Wniosek do ZUS można złożyć samodzielnie, przez pełnomocnika lub z pomocą najbliższych. ZUS i inne instytucje publiczne udostępniają bezpłatne informacje dotyczące procedury.

Przed złożeniem wniosku warto przede wszystkim sprawdzić aktualne zasady dotyczące wymaganej liczby punktów, wysokości świadczenia oraz wpływu świadczenia wspierającego na świadczenia opiekuńcze pobierane przez opiekuna, ponieważ te elementy mogą zależeć od aktualnych przepisów.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku

W województwie podlaskim sprawami związanymi z ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia zajmuje się Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku.

Źródła: Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przepisy ustawy o świadczeniu wspierającym.